Görme engelli kullanıcılarımızın kütüphanemizden rahat ve bağımsız bir şekilde yararlanabilmelerini sağlamak amacıyla mekân içerisinde kabartma (Braille) yazı uygulamaları ve kılavuz yol düzenlemeleri bulunmaktadır. Bu çalışmalar sayesinde kütüphanemiz, “Engelsiz Üniversite Ödülleri” kapsamında “Mekânda Erişim” kategorisinde 2019 ve 2024 yıllarında “Turuncu Bayrak” ödülüne layık görülmüştür.
Öğrenme ortamları kapsayıcı bir yaklaşımla düzenlenmekte; engelli bireylerin bilgiye eşit erişimini desteklemek amacıyla fiziksel mekân düzenlemeleri, erişilebilir çalışma alanları ve yardımcı teknolojiler aktif olarak kullanılmaktadır. Kütüphane bünyesinde engelli öğrencilerin öğrenme ihtiyaçlarına duyarlı özel materyaller bulundurularak bilgiye erişimde fırsat eşitliği en üst düzeyde gözetilmektedir.
OGEB (OMÜ Görme Engelli Birimi), Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı bünyesinde kurulmuş olup görme engelli kullanıcılar için teknik destek, danışma hizmeti ve dijital kaynaklar üreten bir birimdir.
Görme engelli bireylerin, ihtiyaç duydukları bilgi, belge ve basılı kaynakların erişimine katkı sağlamak amacıyla koleksiyonumuzda bulunan materyaller taranıp, OCR teknolojisiyle dijital ortama aktarılmaktadır. Bu sayede, metinleri erişilebilir hale getirerek görme engelli kullanıcılarımıza bilgiye eşit erişim imkânı sunulmaktadır.
Merkez Kütüphanemizde görme engelli kullanıcılarımız için sesli okuma cihazı ve Braille alfabesi çıkışlı yazıcı gibi bilgi ve iletişim dünyasına erişimi kolaylaştıran teknolojik imkânlar bulunmaktadır.
Bu birimde kullanılan teknik ekipmanlardan biri olan Sophie kitap okuma makinesi, her türlü yazılı dokümanı doğal insan sesi kalitesinde okuyabilmektedir. Sophie, yalnızca düz metinleri değil; tablo ve sütun içeren metinleri de algılayarak sorunsuz bir şekilde okuyabilmektedir. Ayrıca Türkçe dışında dokuz farklı dilde metin okuma desteği sunmaktadır.
Kabartma baskı makinesi ise küçük ölçekli kişisel çıktı ihtiyaçlarının yanı sıra büyük miktardaki baskı işlerine de çözüm sunmak amacıyla engelliler biriminde hizmet vermektedir.
Görme engellilere yönelik kütüphane hizmetlerinin planlanması ve uygulanması, bu kullanıcıların bilgiye erişiminde fırsat eşitliği sağlanmasına katkıda bulunmaktadır. Bu durum, kütüphanecilerin en önemli sorumluluk alanlarından biridir. Türkiye’deki görme engelli öğrencilere sunulan kütüphane hizmetleri incelendiğinde, ülkemizin bu alanda belirli bir seviyeye ulaştığı söylenebilir.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Merkez Kütüphanesi, görme engelli öğrenciler için ayrı bir e-arşiv oluşturma çalışmaları yürütmektedir. Ayrıca “Sesimiz olur musunuz?” sloganıyla başlatılan kampanya kapsamında gönüllü öğrenciler tarafından görme engelli bireyler için sesli ve dijital kitaplar hazırlanmaktadır.
Bunun yanı sıra, görme engelli öğrencilere sınırsız ve engelsiz danışma hizmeti sunulmaktadır. Örneğin, matematik gibi sembolik anlatımın yoğun olduğu derslerde kitapların yalnızca seslendirilmesi yeterli olmamakta; bu nedenle gönüllü öğrenciler tarafından birebir (yüz yüze) destek sağlanarak ders materyalleri açıklamalı şekilde aktarılmaktadır.
Kütüphane bünyesinde görme engellilere yönelik özel bir birimin bulunması ve bu alanda görevli personelin yer alması, sunulan hizmetlerin kalitesini olumlu yönde etkilemektedir. Ayrıca teknolojinin etkin kullanımı, görme engelli öğrencilerin bilgiye daha hızlı ulaşmasını sağlamaktadır. Engellerin aşılmasında internet ve teknolojik gelişmelerin etkin kullanımı büyük önem taşımaktadır. Bu sayede yalnızca OMÜ öğrencilerine değil, ulusal düzeyde de görme engelli bireylere destek sunulmaktadır.
Sunulan hizmetlere ek olarak, akülü araç kullanan öğrenciler için OMÜ Merkez Kütüphane ve OMÜ Yaşam Merkezi’nde şarj istasyonları kurulmuştur. Kurum bünyesinde engelli öğrencilere yönelik etkinlikler de düzenlenmekte olup bu etkinlikler “Erişilebilirlik Etkinlik Planlama Kılavuzu” dikkate alınarak planlanmaktadır.
Görme engelli öğrencilerin eğitim-öğretim süreçlerinde karşılaştıkları en önemli sorunlardan biri olan bilgiye erişim güçlüklerinin azaltılmasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Merkez Kütüphanesi önemli bir rol üstlenmektedir. Kullanıcı memnuniyeti göz önünde bulundurularak engelli biriminin teknik, insan kaynağı ve fiziki imkânları sürekli geliştirilmekte olup, koleksiyonu gelen talepler ve derme geliştirme politikamız çerçevesinde zenginleştirilmektedir.
